Instalacje tryskaczowe są to stałe urządzenia gaśnicze przeznaczone do zwalczania pożarów w pierwszej fazie ich powstania oraz zapobiegające ich rozprzestrzenianiu się. Uniemożliwiają one przenoszenie ognia i wysokiej temperatury z pomieszczeń ogarniętych pożarem do innych części budynku, a w szczególności zabezpieczają drogi ewakuacyjne. Ich główną zaletą jest selektywne działanie, pozwalające na ograniczenie akcji gaśniczej tylko do miejsca wystąpienia pożaru, a więc zredukowanie strat spowodowanych działaniem wody. Są niezawodne, bezpieczne i stosunkowo łatwe w eksploatacji. Mają szerokie zastosowanie odpowiadające zastosowaniu wody jako środka gaśniczego. Instalacje tryskaczowe znajdują zastosowanie w obiektach przemysłowych, handlowych, budynkach biurowych, hotelach i innych budynkach użyteczności publicznej.

 W zależności od panującej w pomieszczeniu temperatury stosuje się różne systemy urządzeń tryskaczowych:
 * Instalacje wodne – jeżeli temperatura w pomieszczeniu nie spada poniżej +4ºC;
 * Instalacje powietrzne (suche) - jeżeli temperatura w pomieszczeniu może być niższa od +4ºC;
 * Instalacje mieszane (wodno-powietrzne) - stosowany w obiektach, w których znajdują się zarówno pomieszczenia ogrzewane, jak i pomieszczenia nieogrzewane. W takim przypadku część sekcji tryskaczowych wypełniona jest powietrzem, a część wodą.

Instalacje tryskaczowe są instalacjami samoczynnymi, zbudowanymi z urządzeń gaśniczych, które wykrywają, sygnalizują i gaszą pożary w chronionych strefach. Kluczowym elementem tego typu instalacji jest tryskacz, przez który wypływa woda. Wylot z tryskacza zablokowany jest najczęściej szklaną ampułką, którą wypełnia ciecz rozszerzalna termicznie. W momencie wystąpienia pożaru wydzielające się ciepło powoduje wzrost temperatury cieczy w ampułkach tryskaczy, co skutkuje zwiększeniem jej objętości i rozsadzeniem ampułki. Otwierają się tylko tryskacze znajdujące się bezpośrednio w strefie ognia, co minimalizuje zakres szkód spowodowanych działaniem wody.

 Jednocześnie przepływająca przez zawór kontrolno-alarmowy woda uruchamia dzwon alarmowy i wyłączniki ciśnienia alarmujące o pożarze i uruchamiające pompę tryskaczową. Pompa tłoczy wodę ze źródła, którym może być na przykład zbiornik zewnętrzny. Pojemność źródła wody musi wystarczyć na okres do 120 minut, w zależności od typu chronionego obiektu. System pracuje do momentu ręcznego zatrzymania akcji (wyłączenia pompy).

 Głównymi elementami składowymi urządzenia tryskaczowego są:
 * Źródło zaopatrzenia wodnego (zbiornik),
 * Urządzenie zasilające w wodę o odpowiednim ciśnieniu (pompa elektryczna lub pompa Diesel),
 * Urządzenie kontrolno-alarmowe, nadzorujące gotowość do podjęcia akcji gaśniczej i alarmujące o wybuchu pożaru (zawór kontrolno-alarmowy),
 * Sprężarka powietrza (w systemach powietrznym i mieszanym),
 * Rurociągi rozdzielcze i rozprowadzające, na których umieszczone są tryskacze.